ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਭਾਣਾ-ਸਿਧਾਂਤ...

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਭਾਣਾ-ਸਿਧਾਂਤ

ਡਾ. ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਾਨ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੁਰਬ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਮਹਾਨ ਤੁਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਸ਼ਬਦ ਦੇਸ ਪਰਦੇਸ ਸਜੇ ਹਰ ਦੀਵਾਨਾ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਇਆ, ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਮੀਠਾ ਲਾਗੇ, ਹਰਿ ਨਾਮ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਨਕੁ ਮਾਂਗੇ। ਇਹ ਤੁਕਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਾਵਨ ਸਰੂਪ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਦੇ ਆਪੇ ਉਠਾਏ ਉਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਵਾਲ ਦੇ ਆਪੇ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਦੋ ਟੁਕ ਸਵਾਬ ਦਾ ਅਮਲੀ ਤੇ ਸਿਖਰੀ ਰੂਪ ਪਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਹਕਾਰ, 'ਜਪੁਜੀ', ਦੀ ਪਹਿਲ ਪਉੜੀ ਵਿਚ ਇਉਂ ਅੰਕਿਤ ਹੈ: ਕਿਵ ਸਚਿਆਰਾ ਹੋਇਐ, ਕਿਵ ਕੂਵੇ ਤੁਟੈ ਪਾਲਿ? ਹੁਕਮਿ ਰਜਾਈ ਚਲਣਾ, ਨਾਨਕ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲਿ। ਇਹ ਸਬਰ ਸ਼ੁਕਰ ਅਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਬਰ ਰਜ਼ਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਦਿਤੇ ਗਏ ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵੀ ਸੂਚਕ ਹਨ ਜੋ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਗ ਨਿਸਤਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਰੰਭਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਦੇ ਕਾਜ਼ੀ ਦੀ ਪੁੱਛ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਇਉਂ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ: ਰਬ ਕੀ ਰਜਾਇ ਮੰਨੇ ਸਿਰ ਉਪਰਿ, ਕਰਤਾ ਮੰਨੇ ਆਪੁ ਗਵਾਵੇ। ਅਰਥਾਤ: ਅਸਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਜਾਂ ਇਨਸਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਮੰਨੇ, ਉਸ ਦੇ ਭਾਣੇ ਉਤੇ ਸ਼ਾਕਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਰੱਬ ਨੂੰ ਹੀ ਹਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕਰਨ ਕਰਾਵਨਹਾਰ ਪਰਵਾਨ ਕਰੇ'। ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੀ ਅਕਾਲਪੁਰਖ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਮਰਜ਼ੀ ਤੋਂ ਉਪਰ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਟਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੀ ਹੁਕਮ ਜਾਂ ਭਾਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਇਸ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਮੰਨਦੇ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਹੀ ਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਜਾਂ ਉਲੰਘਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਅਟਕਲ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਤੁਰਾਈ ਦੀ ਥਾਂ, ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਮਿਹਰ ਸਕਦੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਤੁਕਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸੂਚਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਛੁਟ, ਇਕ ਅਦੁੱਤੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦੀ, ਇਕ ਇਨਕਲਾਬੀ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਚਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਵੀ ਲਖਾਇਕ ਹਨ। ਪੰਜਵੀਂ ਨਾਨਕ ਜੋਤਿ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਭਾਣਾ ਸਿਧਾਂਤ ਦਾ ਇਕ ਅਰਥ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਮ ਤੇ ਹਿਦਾਵੇਧਕ ਘਟਨਾ, ਇਸ ਅਪੂਰਵ ਬਿਰਤੀ ਤੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਮਾਨੋ ਸਿਖਰ ਹੈ। ਕਮਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਓ ਕੇਵਲ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਵੀ ਮੁਜੱਸਮ ਬਣ ਗਿਆ: ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਲਾਗੇ ਮੀਠਾ, ਘਟ ਘਟ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਤਿੰਨ ਜਨ ਡੀਠਾ। ਰੱਬ ਦੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਇਉਂ ਮਿੱਠਾ ਕਰ ਮੰਨਣਾ, ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਰਜ਼ਾ ਉਤੇ ਚਾਈਂ ਚਾਈਂ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫ ਨੂੰ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਸਹਿੰਦਿਆਂ ਇਉ ਗਾਉਂਦੇ ਜਾਣਾ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੀੜਿਤ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਖੁਦ ਆਪ ਕਮਾਅ-ਅਜ਼ਮਾਅ ਦੇ ਦੱਸੀ ਹੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਜਾਂਚ ਹੈ। ਮੀਤ ਕਰੇ ਸੋਈ ਹਮ ਮਾਨਾ, ਮੀਤ ਕੇ ਕਰਤਬ ਕੁਸਲ ਸਮਾਨਾ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਚ ਤੇ ਦਿਕ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ। ਜੋ ਮੀਣੇ ਤੇ ਈਰਖਾਲੂ ਮਨੁਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਪਿਤਾ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਉਂਦੇ ਜੀਅ ਬੇਹੱਦ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ੳਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਪਿਛੋਂ ਆਪਣੇ ਇਸ ਨਿੱਕੇ ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਗੁਰੂ ਭਰਾ ਦੇ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਹਮਦਰਦ ਤੇ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਦੋਖੀਆਂ, ਮਸੰਦਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੋ ਜੋ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ, ਸਾਜਸ਼ਾਂ ਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਮਨੁੱਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕੰਬਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤੋੜ ਤਕ ਅਡੋਲ ਤੇ ਸ਼ਾਤ ਚਿਤ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬੜੇ ਬਿਖੜੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਵੀ ਹਰੀ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰੁਝੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਬਰ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨਾਲ ਮਘੇ ਹੋਏ, ਮਾਨੋ ਉੱਚੀ ਹੇਕ ਲਾ ਕੇ ਐਲਨੀਆਂ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ: ਨਾ ਕੇ ਬੈਰੀ ਨਾਹੀ ਬਿਗਾਨਾ, ਸਗਲ ਸੰਗਿ ਹਮ ਕਿਉ ਬਨਿ ਆਈ। ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਕੀਨੋ ਸੋ ਭਲ ਮਾਨਿਓ, ਇਹ ਸੁਮਤਿ ਸਾਧੂ ਤੇ ਪਾਈ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਕਮ, ਸੁਲਹੀ ਖਾਨ ਤੇ ਸੁਲਭੀ ਖਾਨ, ਹੱਲਾ ਕਰਨ ਆਏ, ਪਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਉਤੇ ਟੇਕ ਰਖਦਿਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਉਤੇ ਰੱਬੀ ਮਿਹਰ ਦੇ ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਮੀਣਿਆਂ ਦੀ ਗੁਪਤ ਗੋਂਦ ਅਕਬਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮਹਜਰ, ਭਾਵ ਸ਼ਿਕਾਇਤਨਾਮੇ, ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ। ਦੂਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਪੂਰਾ ਟਿਲ ਲਾਇਆ ਪਰ ਸਚ ਨਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਾਬਰ ਤੇ ਸ਼ਾਕਰ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਫਰਮਾਇਆ: ਮਹਜਰ ਝੂਠਾ ਕੀਤੋਨੁ ਆਪਿ ਪਾਪੀ ਕਉ ਲਾਗਾ ਸੰਤਾਪੁ। ਜਿਸਹਿ ਸਹਾਈ ਗੋਬਿੰਦੂ ਮੇਰਾ, ਤਿਸ ਕਿਉ ਜਮੁ ਨਹੀਂ ਆਵੇ ਨੇਰਾ। ਅਕਬਰ ਦੇ ਇਕ ਉੱਘੇ ਵਜ਼ੀਰ ਬੀਰਬਲ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੂਚ ਏਲਾਨ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਸਾਈ ਦਾ ਪਹਿਲਵਾਨੜਾ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਐਲ਼ਾਨਿਆ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਹੁਕਮੁ ਹੋਆ ਮਿਹਰਵਾਣ ਦਾ, ਪੈ ਕੋਇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰਵਾਣ ਦਾ, ਸਭ ਸੁਖਾਲੀ ਵੁਠੀਆ, ਇਹ ਹੋਆ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜੁ ਜੀਓ। ਆਖਰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਲ਼ਿਖਤੀ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਦੁਕਾਨੇ ਬਾਤਲ' (ਭਾਵ ਗੁਰਮੁਖੀ) ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਲਿਆਣ ਅਤੇ ਨਾ ਮੰਨਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ 'ਯਾਸਾ' ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਮੂਜਬ, ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਮੁਕਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਭਾਈ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਛਿੱਬਰ ਦੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਨੂੰ ਬੈਠ ਸਮਝਾਇਆ: 'ਸਾਡਾ ਲਗੇਗਾ ਸੀਸ, ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਆਇਆ। ਸਰੀਰ ਹੈ ਛੁਟਣਾ, ਸੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕੋਈ, ਰਜਾਇ ਖਾਵੰਦ ਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ। ਰੱਬ ਦੀ ਇਸ ਰਜ਼ਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੀਲ ਹੁੱਜਤ ਇਉਂ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਜਾਬਰ ਤੇ ਜਾਲਮ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਈਨ ਨਾ ਮੰਨਦਿਆਂ ਹਰੀ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਅਸਹ ਤੇ ਅਕਹਿ ਕਸ਼ਟ ਝਲਦਿਆਂ ਅਤੇ 'ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਮੀਠਾ ਲਾਗੇ ਹਰਿਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਨਾਨਕ ਮਾਂਗੇ' ਦੀ ਧੁਨ ਉਚਾਰਦਿਆਂ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ 386 ਕੁ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਰੀ ਦਮ ਤਕ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਵੀ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਬੁਲਾਉਂਦਿਆ, 1606 ਵਿਚ ਸਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਨਸਾਨੀ ਅਕਲ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਗਿਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ 'ਅਜਿਹੇ ਸਿਰਤਾਜ ਵਲੋਂ ਸਿਖ ਧਰਮ ਨੂੰ 'ਅਹਿਲੇ ਕਿਤਾਬ' ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਤਿਆਰ, 'ਅਹਿਲੇ ਮਕਾਮ' ਬਣਾਉਣ ਲਈ 'ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ' ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ 'ਅਹਿਲੇ ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ' ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁਰਤਿ ਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਸੰਵਾਰੀ' ਵਰਗੇ ਨਿੱਗਰ ਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਕੰਮ ਬਿਖੜੇ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਸਨ.....ਹਾਂ, ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਇਕਲੌਤੇ ਤੇ ਸਾਹਿਕ ਸਹਿਕੀਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਤਾਪ, ਕਦੇ ਸੀਤਲਾ ਤੇਕਦੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਚੰਬੜੇ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਕੇ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ, ਲੰਗਰ ਮਸਤਾਨੇ ਤੇ ਕਰਿਤਨਈਏ ਬੇਸੂਕਰੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਕਾਮ ਨਿੱਤ ਨਵੀਆਂ ਰਿਕਤਾਂ ਛੇੜਦੇ ਤੇ ਕਾਫੀਆ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਹਿਤ ਤੇ ਵਬਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਉਹ ਪਰਵਾਰ ਸਹਿਤ ਮਹੀਨਿਆਂਬੱਧੀ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਜੂਝਦੇ ਰਹੇ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਛੇਹਰਟਾ, ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਨਵ ਉਸਾਰੀ ਵੀ ਉਸੇ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਉਪਜ ਤੇ ਇਸੇ ਬਿਰਤੀ ਦੇ ਹੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਮਤਕਾਰ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤਕ ਸੁਖ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਤਪੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸੁਖਮਨੀ ਵੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਦੇਣ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਆਦਰਸ਼ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਾਈਆਂ ਵਿਚੋਂ ਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਔਕੇ ਤੇ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਰੁਚੀ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਹੀਓ ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਰਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੇ ਮਿਹਰ ਉਤੇ ਪੂਰਨ ਭਰੋਸਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭੈ ਭਾਉ ਤੇ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਰਾਜ਼ੀ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਸਦਕੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਤੇ ਬਿਰਤੀ ਕਾਰਨ ਆਲਹਾ ਦਰਜੇ ਦੀ ਮਾਨਵ ਸੇਵਾ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਵੀ ਓਤਪੋਤ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਰੱਬ ਜੀ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਵੀ ਆਖ ਸਕੇ: ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਸੋ ਭਲਾ, ਪਿਆਰੇ! ਤੇਰੀ ਅਮਰੁ ਰਜਾਇ। ਜੋ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਉਤੇ ਬਿਠਾਏ ਹੋਇਆਂ ਅਤੇ ਸੀਸ ਉਤੇ ਭਕਦੇ ਰੇਤੇ ਪੁਆਂਦੇ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿੰਦਿਆ, ਅਮਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਅ ਸਕੇ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਸੇਵਾ, ਸਿਧਾਂਤ, ਲਗਨ ਤੇ ਸਹੀਦੀ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਮਕੂਲੇ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ: ਸ਼ਹੀਦ ਕੀ ਜੋ ਮੌਤ ਹੈ, ਵੋਹ ਕੌਮ ਕੀ ਹਯਾਤ ਹੈ, ਹਯਾਤ ਭੀ ਹਯਾਤ ਹੈ, ਔਰ ਮੌਤ ਭੀ ਹਯਾਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹੋ ਸੇਵਾ ਤੇ ਲਗਨ ਮਗਰਲਿਆਂ ਗੁਰੂ ਜੋਤਾਂ ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਗੁਰਮਿੱਖੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪਸਰ ਗਈ ਜਿਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ ਸਾਰਾ ਕੌਮੀ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸਿਖੀ ਆਚਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਰ ਸਪੁੱਤਰ ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਪੜਪੋਤੇ ਜੀ ਦੀ ਸੁਘੜ ਅਗਵਾਈ ਤੇ ਬੇਜੋੜ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਸਦਕੇ, ਉਸੇ ਸਾਂਚੇ ਵਿਚ ਢਲੀਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਮਗਰਲੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਪਿਛੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਇਹੋ ਅਨੂਠਾ ਸਿਧਾਂਤ, ਅਦੁੱਤੀ ਲਗਨ, ਮਹਾਨ ਸੇਵਾ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਹੀਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ।

Photo Book on Maqbul Fida Hussain

  Mumbai,-Rare photographs depicting the life
of Maqbool Fida Hussain were on display at a function
organised here to launch a coffee table book on the noted
painter.The book, titled "M F Hussain, A Pictoral tribute" was
launched last evening in the presence of a galaxy of
personalities from different walks of life as also the family
members of Hussain.
      Authored by eminent photographer Pradeep Chandr, the
book features a collection of 236 photographs of the barefoot
artist who passed away on June 9.

Winter chill grips Punjab
Jalandhar, (Hardeep Bhogpurie) ,-Punjabees experienced the coldest day of this winter as mercury slipped below five degree Celsius and the chill is expected to persist in the
next couple of days. The weatherman has predicted similar conditions for the next couple of days. Mercury is likely to be between five and 22 degree Celsius in the next two days with fog in the morning. In December last year, the minimum had come down to 5.2 degrees Celsius on the 22nd of the month. In the past decade, the lowest minimum for the month was recorded on December 12, 2005 when the mercury recorded 3.3 degrees Celsius while the highest maximum was 28.4 degrees on December 15, 2003. The record for the lowest minimum for the month of December is 1.1 degree Celsius recorded on the 26th of the month in 1945 and the highest maximum was 29.3 degrees on third of the month in 1987.

Theatre artistes focus on rising child deaths in India

New Delhi,-How do you take home the truth
that nearly 2 million infants in India die each year before
they even turn one? Probably through a hard-hitting satirical
drama that portrays the alarming issue of rising child deaths
prevalent in the country.
Two seasoned theatre personalites- Arvind Gaur and Lushin
Dubey jointly conceived the play "I Will Not Cry", that
premiered here last evening to highlight the high rate of
infant mortality in the country.
"Only through huge awareness can we get shaken up. We
will not be moved until it hurt us. So creating awareness is
extremely important whether as a writer, or a painter or
through theatre," said Lushin Dubey who in her solo
performance enacted the role of five characters - a
bureaucrat, a journalist, a socialite, a policy maker and an
activist.
Arvind Gaur has directed the play.
Organised by 'Save the Children'- a global organisation
working for the rights of children, the play blended theatrics
and multimedia in the format of a television news channel talk
show that weaves real-life incidents into it.
     India loses nearly 20 lakh children before they turn one
each year due to easily preventable causes like diarrhoea and
pneumonia, according to the global body.
As per the latest government statistics, infant mortality
rate per thousand live births in Delhi itself has increased to
22.47 in 2010 compared to 18.96 in 2009 and over four lakh
newborns die within the first 24 hours of birth every year,
which is the highest anywhere in the world.
After its premiere in Delhi, the play focusing on the
serious concern of child deaths in the country is now set to
travel to other cities.
"We would be taking the play to five more cities -
Jaipur, Kolkata, Mumbai, Patna and Lucknow - and also plan to
stage it in front of parliamentarians and policy makers for
them to think over it," said Dubey.
The performance was followed by a short informal dialogue
between representatives from various fields like development
economist Jean Dreze, Planning Commission Member Sayeda
Hameed, actress and activist Shabana Azmi, Fortis Healthcare
Chairman Emeritus Harpal Singh and journalist Mohua Chaudhary.
"We need to bring these facts in front of policy makers.
The most ridiculous character in the play was the policy
maker. It is time to take some very tough decisions," Sayeeda
Hameed said.
Sharing her experience of meeting women who were waiting
outside health centres at Okhla in Delhi, Shabana Azmi said,
"There is a national shortage of 26 lakh frontline health care
workers; we need to fill in this gap to reverse the increase
in neonatal, child and maternal mortalities and under-
nutrition amongst children. We need to allocate WHO
recommended 5 per cent of GDP in the health sector.
Economist Jean Dreze said although the characters (in the
play) were "ridiculous" what was showcased wasn't.
"It's becoming more and more a gaping hole in the country
and needs to be highlighted," he said.
Lushin Dubey and Arvind Gaur have earlier collaborated to
produce "Untitled" and "Bitter Chocolate" which focused on
issues like plight of women and sexual abuse of children.

Madhuri Dixit inaugurates Panorama at IFFI
    Panaji,-After Shah Rukh Khan inaugurated the
42nd Indian International Film Festival, actress Madhuri Dixit
carried forward the Bollywood presence here by opening the
Indian Panorama section and the short films center this
morning.
     Dressed in a lime green knee-length dress and heels,
Madhuri wore her trademark smile throughout as the media and
delegates jostled to grab and eyeful of the 'dhak dhak' girl.
     "I am very honoured to be here. I thank the Indian and
Goa govt for inviting me. Goa is a wonderful place and it is a
great idea to hold IFFI here. People come here to exchange
ideas and put the same life into different perspectives. It's
filmmakers like you who broaden our horizon as actors, make us
learn and help us grow. It helps me give something new when I
perform the next time," she said.
     The 43-year-old actress, who recently relocated to India
with her family after a 10-year-long stay in the US, added,
"Goa is such a sunny place. I have always cherished my visit
here. This is my third visit to the place with my family and I
can say 'Dekha hai teesri baar, Goa ke aankhon mein pyar' -
although it sounds very filmy!"
      The actress opened the Indian Panorama section here,
which kicked off with the screening of non-feature Hindi film
'Adwait Sangeet' by Makarand Brahme and Santhosh Sivan's
Malayalam feature film 'Urumi'. Madhuri also felicitated the
jury members who had selected the films in the Panorama
section from among entries from all over the country. Actor
Jackie Shroff was also present, alongwith IFFI director
Shankar Mohan.

Pawar slapped by youth who attacked Sukh Ram last week

New Delhi, -Breaking into a group of
officials and journalists, a youth today attacked Agriculture
Minister Sharad Pawar after a public event here shouting
slogans against corruption and price rise, an action that was
roundly condemned by political parties.
 Pawar, who went to a literary function at a
public auditorium on Parliament Street, was caught unawares
when he was slapped by Harvinder Singh, a local transporter in
his thirties who had assaulted former Telecom Minister Sukh
Ram outside a court on Saturday after he was sentenced in a
corruption case.
The NCP veteran, who has very little security, lost his
balance for a moment but regained composure after the assault,
moved towards the exit of the auditorium and got into his
waiting car.
Private security guards immediately overpowered the youth
who was shouting "he is corrupt" and an official landed some
blows on Singh.
"I came planned to the event to slap the minister," Singh
told reporters who had gone to cover the literary function.
"All of them are corrupt," he shouted when he was removed
from security and policemen.
Youth said things could have
been worse but for the observance of martyrdom day of Guru
Tegh Bahadur today.
Pawar himself sought to play down the incident saying he
was not sure of what the intentions of the attacker could be
and left it to police to handle the issue.
Prime Minister Manmohan Singh spoke to Pawar after the
incident and condemned the attack. Finance Minister Pranab
Mukherjee also said that the attack on Pawar was "totally
condemnable".

Protests in Maharashtra after attack on Pawar
Mumbai,-The attack on Union Agriculture
Minister Sharad Pawar in Delhi today sparked protests in his
home state Maharashtra and invited strong condemnation from
political parties.
`Rasta roko' protests were held in Solapur and Nasik to
condemn the attack on Pawar, who was slapped by a youth at a
public function claiming he was angry with corruption and
price rise.
NCP Minister Laxman Dhoble led the rasta roko at
Mohol in Solapur district. The protesters shouted slogans,
condemning the attack.
NCP workers blocked vehicular traffic at Trimbak Road and
Kalwan in Nashik district to condemn the attack on their
party chief.
In adjoining Navi Mumbai, the agro produce market was
closed in protest. In Baramati, Pawar's native place in Pune
district, traders observed spontaneous bandh.
Political parties were quick to denounce the assault.
Maharashtra BJP President Sudhir Mungantiwar condmed
the attack, describing it as cowardly.
Leader of Opposition in Maharashtra Assembly Eknath
Khadse said, "In a democracy, such attacks are condemnable.
One can protest using non-violent means but such an attack
cannot be justified."
Home Minister and NCP leader R R Patil said Pawar's
security needs to be stepped up in the aftermath of the
incident.
Pawar, who went to attend a literary function
at a public auditorium on Parliament Street, was slapped by
Harvinder Singh, a transporter in his thirties who had also
assaulted former Telecom Minister Sukhram outside Rohini Court
on Saturday after he was sentenced in a corruption case.
The NCP workers also held protests at Mulund and Worli
areas of Mumbai.
Some party workers were taken into custody in suburban
Mulund for trying to disturb law and order, said a police
official.
Tight security is being maintained across Mumbai
following the incident, said police.


Fish can halve wheezing in kids - Study
London,-Babies who eat fish before they turn
nine months are 50 per cent less likely to suffer from
breathing problems, a new study has found.
Researchers at the University of Gothenburg in Sweden
found that infants who were fed fish before they complete nine
months were half as likely to report wheezing later in life
compared to those who weren't.
It is hoped the findings, to be published in the Acta
Paediatrica journal, will encourage parents to reassess their
children's eating habits, the researchers said.
"Recurrent wheeze is a very common clinical problem in
preschool children and there is a need for better medical
treatment and improved understanding of the underlying
mechanisms," said Dr Emma Goksor, who led the study.
"The aim of our study was to identify both important risk
factors and protective factors for the disease," Dr Goksor was
quoted as saying by the Newspaper.
For their study, the researcher looked at 4,171 randomly
selected families and assessed each child's diet along with
their health at six months, 12 months and four-and-half years.
At the final checkup one in five had experienced at least
one episode of childhood wheezing and one in 20 had recurring
wheezing. Of those, more than half were diagnosed with asthma.
But those who had been fed fish before nine months --
usually white fish, salmon or flat fish,were half as likely
to report wheezing, the researchers said.
Fish is a good source of protein, vitamins and rich in
omega-3 fatty acids that can benefit the heart. Currently,
adults are recommended to include at least two portions of
fish in their diet a weak.
In 2009 another team of Swedish researchers discovered
that babies whose mothers consumed fish oil during pregnancy
were 16 per cent less likely to develop eczema and a 13 per
cent less likely to develop food allergies.

Dreaming helps ease bad memories : Study
-Want to get rid of those traumatic
experiences? Well, go to sleep and start dreaming, it can
help you deal with bad memories, scientists say
Researchers from the University of California, Berkeley,
found that our brains process emotional experiences during
dreams, which is the Rapid Eye Movement (REM) phase of sleep,
and this takes the painful edge off difficult memories.
"During REM sleep, memories are being reactivated, put in
perspective and connected and integrated, but in a state where
stress neurochemicals are beneficially suppressed," study
author Els van der Helm was quoted as saying by 'Daily Mail'.
For their study, the researchers recruited 35 healthy
young adults and divided them into two groups. Each of them
was showed about 150 emotional images twice in 24 hours while
an MRI scanner measured their brain activity.
Half of the participants viewed the images in the morning
and again in the evening, staying awake between the two
viewings, while the other half saw the images in the evening
and again the next morning after a full night of sleep.
Those who slept in between image viewings reported a
significant decrease in their emotional reaction to the
images, the researchers said.
MRI scans, they said, showed sleep caused a dramatic
reduction in reactivity in the amygdala -- a part of the brain
that processes emotions. This allowed the brain's "rational"
prefrontal cortex to regain control of the participants'
emotional reactions, the researchers said.
In addition, overnight recordings of the participant's
electrical brain activity showed levels of stress
neurochemicals reduced during sleep.
Co-author Professor Matthew Walker, said: "The dream
stage of sleep, based on its unique neurochemical composition,
provides us with a form of overnight therapy, a soothing balm
that removes the sharp edges from the prior day's emotional
experiences."

Lopez's lover could be jailed

Los Angeles,-Singer-actress Jennifer Lopez's
toy boy lover, Casper Smart, could be sent to jail for 90 days
in relation to a number of speeding and traffic-related
charges.
The 42-year-old 'Waiting for tonight' hitmaker began
dating dancer Smart a few weeks ago and it has now been
revealed the 24-year-old has racked up a number of
charges, reported E! online.
According to police records, they include speeding over
100 miles per hour and illegal drag racing. He was also
charged with driving without a valid license in 2004, 2006 and
2007 while in 2005 he allegedly evaded electronic toll
charges. In 2004 and 2005 he also reportedly exceeded speeds
of 65 miles per hour.
Smart posted USD 26,000 in relations to the charges,
which are still pending and in March he pleaded no contest.
He is now scheduled to appear in court on January 5, 2012
and must complete 10 days of community service before then. If
found guilty he could be sent to jail for 90 days and pay a
USD 500 fine.
When he appears in court, it is unclear whether Lopez
will be supporting him as she is said to be treating the
relationship as a "fun fling" and is enjoying getting to know
Smart.
"They are dating and having a good time. They've been
getting more open with their flirting for weeks. It's a fun
fling. It's not meant to turn into anything more," a source
said.
Lopez has three-year-old twins, Max and Emme with
estranged husband Marc Anthony.

Gaga isn't ready to settle down
Los Angeles,-Pop sensation Lady Gaga says
she is not ready to buy a house as she finds it too much of a
commitment.
The 25-year-old 'Edge of Glory' singer has been touring
for the past two years and says she has no desire to settle
down in a place at the moment, reported Radar online.
"I'm not ready to buy a house. It feels like marriage or
something. It's like such a commitment. I don't like it. I do
love being with my parents, but I also just really fear
domestication. I just don't have a home. I actually sleep at
my best friend Bo's, in her apartment a lot. She kicks her
boyfriend onto the couch and it's really funny. We stay up and
watch movies," she said.
Gaga is also releasing her new book 'Lady Gaga x Terry
Richardson', which was shot by the famed photographer over the
last year and says she wants her fans to be able to get an
insight into her life.
"This is me in my most completely vulnerable state. Terry
was with me during break-ups, during get-togethers, during
party times, sad times, landmark moments in my career. When I
wake up in the morning, going to sleep. he was there during
these completely unadulterated, unmanufactured, completely
authentic moments," she added.

 Pitt praised by ex-girlfriend
London,-Singer Sinitta who dated Brad Pitt
for two years in the past says the actor was amazing.
The 80s pop star, who dated the Hollywood star during the
late 80s, had a great time with the 47-year-old hunk, though
she remained coy over some of the details, reported Daily Mail
online.
"He was beautiful with the most amazing body. I saw
him for two years. He was fun, he was young and very sweet,"
she told her fellow contestants on UK reality TV show 'I'm A
Celebrity... Get Me Out Of Here!'
Sinitta also said that she ran into difficulties with
some of Pitt's fans over the romance.
"Some ardent fan gave me a slap when I came out of a
supermarket over that relationship! It was before he made
'Thelma and Louise' but even I saw that movie and thought, oh
my God, what have I done," she added.

Shock therapy can ease Alzheimer's
 disease: Scientists
London,-Stimulating the brain with bursts of
electricity can reverse shrinkage of the region linked to the
memory-robbing Alzheimer's disease, a new study has found.
In a small-scale study, researchers at at Toronto Western
Hospital in Ontario, Canada, found that regular fleeting
pulses of electricity helped stop the shrinkage of the brain
region associated with the disease.
"In Alzheimer's disease it is known that the brain
shrinks, particularly the hippocampus," Andres Lozano, who led
the study, was quoted as saying by the NewScientist.
In addition, brain scans show that the temporal lobe, the
region which contains the hippocampus, and another region
called the posterior cingulate, use less sugar than normal,
suggesting they have slowed or shut down, Lozano explained.
To try to reverse these degenerative effects, Lozano and
his team turned to deep brain stimulation. It involved sending
electrical impulses to the brain by inserting electrodes into
the brains of six people diagnosed with Alzheimer's at least a
year earlier.
The electrodes were placed next to the fornix, a bundle
of neurons that carries signals to and from the hippocampus
and left them there, delivering tiny pulses of electricity 130
times per second.
Follow-up tests a year later showed that the reduced use
of glucose by the temporal lobe and posterior cingulate had
been reversed in all six people, the researchers reported in
the journal Annals of Neurology.
They also saw hippocampal shrinking in four of the
volunteers, the region grew in the remaining two participants.
"Not only did the hippocampus not shrink, it got bigger
by five per cent in one person and eight per cent in the
other," said Lozano. "It's an amazing result."